Antibiyotik Direnci Küresel Sağlık Krizine Dönüştü
Başkent Üniversitesi Adana Dr. Turgut Noyan Uygulama ve Araştırma Merkezi’nden Prof. Dr. Yusuf Ziya Demiroğlu, antibiyotik direncinin artık bölgesel değil küresel bir halk sağlığı tehdidi haline geldiğini belirterek çarpıcı uyarılarda bulundu. Uzmanlara göre, modern tıbbın en büyük kazanımlarından biri olan antibiyotikler, bilinçsiz kullanım nedeniyle etkisini hızla kaybediyor.
Her Yıl Milyonlarca Kişi Hayatını Kaybediyor
Doğrudan ve Dolaylı Ölümler
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) verilerini paylaşan Prof. Dr. Demiroğlu, her yıl 700 bin ila 1,5 milyon insanın dirençli bakteriyel enfeksiyonlar nedeniyle doğrudan yaşamını yitirdiğini ifade etti. Dolaylı etkiler de hesaba katıldığında bu sayının 5 milyona kadar ulaştığına dikkat çekti.
Demiroğlu, Türkiye’nin de içinde bulunduğu bazı Akdeniz ve OECD ülkelerinde antibiyotik tüketim oranlarının yüksekliğinin direnç gelişimini hızlandırdığını vurguladı. Özellikle gram-negatif bakterilerde direnç oranlarının %60’ın üzerine çıktığını belirterek, “En güçlü antibiyotiklerin bile çaresiz kaldığı bir döneme giriyoruz” dedi.
Hayvancılıkta Yoğun Kullanım Tehlikeyi Büyütüyor
“Tek Sağlık” Yaklaşımı Şart
Antibiyotik direncinin yalnızca insan sağlığıyla sınırlı olmadığını belirten Demiroğlu, küresel antibiyotik tüketiminin yaklaşık %70’inin hayvancılık sektöründe gerçekleştiğini söyledi. Bu durumun, çevre ve gıda zinciri üzerinden dirençli bakterilerin yayılımını artırdığını ifade etti.
Uzmanlar, insan, hayvan ve çevre sağlığını birlikte ele alan “Tek Sağlık” yaklaşımının zorunlu hale geldiğini belirtiyor. Tarım, gıda ve sağlık politikalarının entegre biçimde yürütülmemesi halinde direnç sorununun kontrol altına alınamayacağı vurgulanıyor.
Toplumdaki Yanlış Algılar Direnci Artırıyor
“Antibiyotik Ağrı Kesici Değildir”
Prof. Dr. Demiroğlu, toplumda antibiyotiklerin ateş düşürücü ya da ağrı kesici gibi algılanmasının büyük bir hata olduğunu belirtti. Üst solunum yolu enfeksiyonlarının çoğunun viral kaynaklı olduğunu hatırlatarak, antibiyotiklerin virüslere karşı etkisiz olduğunu vurguladı.
Ayrıca hastaların kendilerini iyi hissettikleri anda tedaviyi yarıda bırakmalarının, bakterilerin hayatta kalarak daha güçlü bir direnç geliştirmesine neden olduğunu söyledi. Özellikle idrar yolu enfeksiyonlarında antibiyogram testine göre tedavi planlanması gerektiğini belirten Demiroğlu, “Ezbere ilaç kullanımı gelecekte bizi çaresiz bırakabilir” dedi.
Gelecek İçin Kritik Uyarı
Uzmanlara göre antibiyotik direnci, kanser tedavilerinden organ nakillerine kadar birçok modern tıbbi uygulamayı riske atıyor. Eğer mevcut eğilim devam ederse, basit enfeksiyonların dahi ölümcül hale gelebileceği bir döneme girilebileceği ifade ediliyor.
Prof. Dr. Demiroğlu, bireylerden sağlık çalışanlarına, politika yapıcılardan üreticilere kadar herkesin sorumluluk alması gerektiğini belirterek sözlerini şöyle tamamladı:
“Antibiyotikler tükenmiyor; biz onları yanlış kullanarak etkisiz hale getiriyoruz. Bu mücadele, hepimizin ortak sorumluluğudur.”
