Hakan Fidan’dan İran Mesajı: “Savaşı Yeniden Başlatmak Yanlış”
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Katar merkezli Al Jazeera kanalında bir kısmı yayımlanan röportajında bölgesel gündeme ilişkin dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu. Fidan, İran’a karşı yeni bir savaşın başlatılmasının yanlış olacağını vurgularken, çözümün “tek paket” yerine adım adım müzakere yaklaşımıyla mümkün olabileceğini söyledi.
“İran’a Saldırmak Yanlıştır” Vurgusu
Fidan, İran’la ilgili yaklaşımında net bir çizgi çizerek şu mesajı verdi:
“Müzakere Başladığında Nükleer Dosyaya Hazırlar”
Bakan Fidan, “İran’a saldırmak yanlıştır. Savaşı yeniden başlatmak yanlıştır. Siz (müzakereye) başladığınızda, İran nükleer dosya üzerinde yeniden müzakere etmeye hazır” ifadelerini kullandı. Bu sözler, diplomasi kanalının açık tutulması gerektiği yönünde güçlü bir çağrı olarak yorumlandı.
ABD’ye Öneri: “Dosyaları Tek Tek Kapatın”
Fidan, ABD tarafına geçmişte de dile getirdiğini belirttiği bir yöntemi yeniden hatırlattı.
Nükleer Dosyayla Başlayın, Sonra Diğer Başlıklara Geçin
“Amerikalılara her zaman tavsiyem şu oldu, İran’la dosyaları tek tek kapatın; nükleerle başlayın, kapatın, sonra diğerlerine geçin” diyen Fidan, tüm başlıkların aynı anda masaya sürülmesinin süreci zorlaştıracağına işaret etti.
“Tek Paket Sunmak Küçük Düşürücü Algılanabilir”
Fidan’a göre, farklı alanların tek bir bütün halinde sunulması İran tarafında hem siyasi hem toplumsal açıdan yönetilmesi zor bir tablo doğurabiliyor. Bakan, bu yaklaşımın İranlı muhataplarca “hazmedilmesi” güç olabileceğini, hatta zaman zaman küçük düşürücü algılanabileceğini ifade etti. Bu nedenle sürecin, karşı tarafın iç dengelerini de gözeten daha “tolere edilebilir” bir formatta ilerlemesinin daha sağlıklı olacağını belirtti.
“Yeni Bölgesel Düzen” Tartışması ve İran’ın Konumu
Röportajda, bazı analistlerin “ABD’nin güçlü merkezi devletlerle çalıştığı ve devlet dışı aktörleri dışarıda bıraktığı yeni bir bölgesel düzenin” ortaya çıktığı yönündeki değerlendirmeleri de gündeme geldi.
“İran, Mükemmel Bir Konumda Durabilir”
Fidan, “Bu tabloda İran nerede duruyor veya durmalı?” sorusuna, İran’ın potansiyeline dikkat çekerek yanıt verdi:
“İran gerçekten mükemmel bir konumda durabilir. Mevcut statükodan bahsetmiyorum; İran’ın sergileyebileceği kapasite ve kabiliyetlerden söz ediyorum.”
Bu ifadeler, İran’ın bölgesel rolünü daha yapıcı bir zemine taşıması halinde yeni dengelerde güçlü bir pozisyon elde edebileceği şeklinde değerlendirildi.
“Bölgede Güven Oluşturmak Zorundalar”
Bakan Fidan, iki ay önce İran’da bulunduğunu ve İranlı muhataplarıyla açık şekilde görüştüğünü de aktardı. Bu temaslarda öne çıkan başlıklardan birinin güven inşası olduğunu vurguladı.
“Aynı Bölgede Yaşıyoruz, Birlikte Çalışmayı Bilmeliyiz”
Fidan, bölge ülkeleriyle İran arasında kalıcı bir denge kurulmasının, güven artırıcı adımlarla mümkün olacağını belirterek şu çerçeveyi çizdi:
“Onlar hiçbir yere gitmiyor, biz de hiçbir yere gitmiyoruz. Ulus devletler sistemi içinde ideolojilerimiz, rejimlerimiz, mezheplerimiz ve her türlü farklılığımıza rağmen; bölgemizde nasıl işbirliği yapacağımızı, birlikte nasıl çalışacağımızı bilmek zorundayız.”
ABD-İran Gerilimi Tırmanıyor İddiası Gündemde
Röportajın yayımlanan kısmı, ABD-İran geriliminin adım adım arttığı yorumlarının yapıldığı bir döneme denk geldi. Bu çerçevede Fidan’ın “savaşı yeniden başlatmak yanlış” vurgusu, tansiyonun yükseldiği bir atmosferde diplomasi çağrısı olarak öne çıktı.
